Pal Balogh, 20 november 2010
Pal heeft een grote passie voor jongeren. Voor hun vragen, zoeken, eerlijkheid, discussies, hun wil om te luisteren naar woorden van waarde, hun anti-houding, hun twijfels, hun kwetsbaarheid, hun zoektocht naar wie ze zijn en waarom ze hier zijn. De jeugd van vandaag zijn de leiders van morgen. Onze leiders. Onze toekomst. Wie zich zorgen maakt over de Christelijke kerk moet zich zorgen maken over de jeugd. Welke Christelijke kerk maakt me daarbij niet uit, welke jeugd binnen of buiten de kerk ook niet. Velen zijn als schapen die geen herder hebben, op zoek naar betekenis in de meest kwetsbare tijd van hun ontwikkeling.
Als docent Godsdienst en levensbeschouwing onderwijst Pal over het leven met al de belangrijke levensvragen en antwoorden die er vanuit religies en levensovertuigingen op gegeven worden. Dat gaat over het leven. Maar er zitten er zo velen tussen die niet toekomen aan leven. Ze overleven. Onvoorstelbaar hoeveel ellende er schuil gaat achter die vele namen in al die klassen. Hoe komt dat toch? Waar ligt dat aan? Wat doen we er als maatschappij aan? Wat doen we er als kerken aan? Wat doen we er zelf aan? Of kunnen we er zelf niets aan doen? Zijn we zelf aan het overleven? Pal wil ons laten nadenken over wat er gebeurd en op welke wijze wij daar iets mee kunnen doen. Voor de jeugd maar misschien ook wel voor onszelf.
Prediker 11 7 Het licht is een genot. Wat een weldaad voor de ogen om de zon te zien! 8 Wanneer een mens lang leeft, laat hij dan van elke dag genieten en bedenken dat de dagen van de duisternis ontelbaar zullen zijn. De toekomst is niets dan leegte. 9 Geniet dus, beste vriend, van je jonge jaren, haal je hart op aan de dagen van je jeugd. Volg de wegen die je hart wil gaan, gun je ogen wat ze wensen. En onthoud bij alles wat je doet dat God je aan zijn oordeel onderwerpt. 10 Belast je hart niet met verdriet en houd je lichaam vrij van kwalen, want je jeugd en jonge jaren zijn al snel voorbij.
Deze tekst heeft een grote impact gehad op Pal zijn leven. En dezelfde tekst gebruikt hij nogal eens om jongeren een hart onder de riem te steken. Kijk dan eens wat God je te vertellen heeft! God heeft woorden voor de jeugd. De jongeren zijn niet onbelangrijk in zijn ogen. Jezus leert ons de kinderen tot Hem te laten komen. Oke, die tekst zal wel overbekend zijn. Maar doet het ons dan ook nog wat? Betekent die “overbekende tekst” ook dat we Jezus daarin navolgen? Laten we kijken naar een tekst in het oude testament die minder bekend zal zijn en ontdekken hoe God de jongeren beschermd.
Deuteronomium 21:18-21 18 Als ouders een opstandige, onhandelbare zoon hebben, die niet naar hen luistert en ook na hardhandige bestraffing nog niet wil gehoorzamen, 19 dan moeten zijn vader en zijn moeder hem meevoeren naar de stadspoort en hem aan de oudsten voorgeleiden. 20 Ze moeten tegenover de stadsoudsten verklaren: ‘Onze zoon is opstandig en onhandelbaar. Hij wil niet naar ons luisteren. Hij is een losbol en hij drinkt te veel.’ 21 De inwoners van de stad moeten hem dan stenigen tot de dood erop volgt. Zo moet u het kwaad dat zich bij u aandient in de kiem smoren. Het hele volk van Israël moet erdoor worden afgeschrikt.
Hiervoor moet je begrijpen in welke wereld men in die dagen leefde. Een kind was het eigendom van ouders. Een kind had niets te vertellen en ouders hadden volledige zeggenschap over hun kinderen. De regel die God hier geeft lijkt ons zo hard maar is eigenlijk het omgekeerde van wat het ons lijkt. Het beschikkingsrecht over het leven van kinderen lag binnen het volk Israël niet in de handen van de ouders maar bij de oudsten van de stad. Heel anders dan bij de omringende volken waar over het leven van een kind geen verantwoording afgelegd hoefde te worden. Ouders konden en mochten hun eigen kind niet doden. Ook al was het zo een extreem geval als hier in de tekst. Wie heeft niet eens zijn kinderen achter het behang willen plakken? En dan is het vast nog niet zo erg als wat hier in de tekst geschetst wordt. En zelfs dan mochten de ouders niet beschikken over het leven van het kind. Of hun kind daadwerkelijk zo een onwillig en ongehoorzaam geval was dat je wel dood kon slaan kwam niet toe aan de ouders. Ze moesten in dit extreme geval met hunkind naar de oudsten in de stad en het hen voorleggen. Maar vervolgens zijn het de inwoners van de stad die deze zoon moeten stenigen en niet de ouders zelf. → God beschermt hiermee de kinderen. Tegen hun ouders.
Alles wat minder extreem is dan hier vermeld is komt niet eens in aanmerking voor de dood. Vanuit de ogen van de volkeren in die tijd is dat groot nieuws. Misschien wel schokkend dat deze God zo bewogen is met de kinderen en hen beschermd tegen die losse handjes van de ouders.
Maar als je goed nadenkt over wat die ouders gewend waren te doen in die tijd! Een gruwel voor God is de dienst aan de Moloch. Jeremia 32:35 zegt het letterlijk: „en in het Hinnomdal offerhoogten voor Baäl gebouwd om er hun zonen en dochters aan Moloch aan te bieden. Ze hebben Juda met die gruweldaad tot zonde aangezet. Ik heb dat nooit geboden, ik heb dat nooit gewild.” De kinderoffers zijn een ontwijding van de naam van de Heer Lev. 18:21: „21 Ontwijd de naam van je God niet door een van je kinderen aan Moloch te offeren. Ik ben de HEER.”
God neemt het leven van de kinderen zeer serieus. Zelfs straf voor oogluikend toestaan! Jezus neemt de kinderen zeer serieus. „14 zei Jezus: ‘Laat de kinderen ongemoeid, belet ze niet bij mij te komen, want het koninkrijk van de hemel behoort toe aan wie is zoals zij.” Matt. 19:14
Even verder staat er in Matt. 21 een citaat uit psalm 8: 14 „Toen kwamen er in de tempel blinden en verlamden naar hem toe, en hij genas hen. 15 De hogepriesters en de schriftgeleerden zagen welke wonderen hij verrichtte en hoorden de kinderen in de tempel ‘Hosanna voor de Zoon van David!’ roepen, en ze waren hoogst verontwaardigd. 16 Ze gingen hem vragen: ‘Hoort u wat ze zeggen?’ En Jezus antwoordde hun: ‘Jazeker! Hebt u dan nooit gelezen: “Door de mond van kinderen en zuigelingen hebt u zich een loflied laten zingen”?’ 17 Zo liet hij hen staan, en hij ging de stad uit, naar Betanië, waar hij de nacht doorbracht.”
Het is voor ons bijna niet voor te stellen, dat ouders hun kinderen offeren aan een afgod. Heel Nederland zou op zijn kop staan als dat gebeurde. U zou op uw kop staan als dat gebeurde. Ja toch?
Maar wat zijn de afgoden van deze tijd. Wie kan er afgoden van deze tijd noemen? Geld, individualisme, macht, TV en internet, seksualiteit, drugs en ga zo maar door.
De wet van satan is eenvoudig samen te vatten: doe wat jij wil. Dit is doorgedrongen tot in de kerken. Het is duidelijk het tegenovergestelde van de samenvatting van de 10 geboden. Het is in complete botsing met datgene wat God ons leert. En de resultaten ervan zijn te zien in onze maatschappij. Alle moderne afgoden zijn een product van die wet van satan en zeggen “doe wat jij wil”.
Pal kijkt dan naar de achtergronden van “zijn” 600 leerlingen. Hij ziet echtscheidingen waardoor ze dan hier en dan daar wonen. Mishandelingen met uit huis plaatsingen tot gevolg. Seksueel misbruik van kinderen. Achter al die kinderen zitten ouders die uw buren kunnen zijn. Die hun leven in dienst stellen van hun afgod. Hun kinderen opofferen aan hun eigen verlangens, hun eigen driften, hun druk met zichzelf bezig zijn. Die een wet in hun hart hebben geschreven die zegt; “doe wat jij wil”
Psalm 144:12 zegt „12 Onze zonen zijn als jonge planten, in hun jeugd met liefde verzorgd, ” Met liefde verzorgd……… Heel Nederland zou op zijn kop staan als we onze kinderen zouden offeren aan afgoden. Wat Pal betreft zouden de kerken op zijn kop moeten staan als we begrijpen hoe kinderen nu al worden geofferd aan de moderne afgoden. Het zijn er niet weinig, de landelijke getallen liegen er niet om. Elke week 2 zelfdodingen in Nederland van jongeren. De cijfers van jongeren die zichzelf snijden (automutilatie) liggen in Nederland rond de 6%. Heel veel jongeren zitten door allerlei omstandigheden in de knel. In de kerk en daarbuiten. Jongeren die geen leven hebben zoals God het bedoeld heeft in Prediker 11 maar elke dag proberen te overleven.
Pal stelt niet de verkeerde kinderoffers aan Moloch gelijk aan de kinderen die de rekening van de moderne afgodendienst betalen, maar het is wel zijn bedoeling dat we in navolging van God onze ogen open hebben voor jongeren om ze te beschermen tegen wat ze word aangedaan. In zijn overtuiging ligt hier ook een taak voor elke Christen om er te zijn voor alle jongeren. De deur van je hart er voor open te zetten te beginnen met de deur van je huis. Misschien juist wel als eerste voor die jongeren waar je de meeste moeite mee hebt.
Bespreek straks eens met elkaar hoe je dat zou kunnen doen en hoe je elkaar daarbij kunt helpen. Want te snel denken we dat het wel meevalt. Maar je zou eens mee moeten lezen wat jongeren zelf schrijven en wat er over jongeren geschreven is in die vertrouwelijke informatie van school. Dan ben je gauw een illusie armer. Als laatste wil ik een stapje dieper. Misschien wel een stapje dichterbij.
Wat mij onder andere bezig houd is waar die jongeren van mijn jeugd zijn. Het is toch niet alleen van deze tijd wat jongeren doormaken? Doordat er meer naar buiten komt is er meer bekend. Maar vroeger werd over dit soort zaken gezwegen. Daar had je het niet over.
Als de kranten onlangs bol stonden van het misbruik in de Rooms Katholieke kerk en er spontaan vanuit allerlei kanten 900 meldingen (NOS 25 Aug) binnen kwamen van slachtoffers die na jaren van zwijgen eindelijk een gehoor kregen dan moeten we toch ook zo slim zijn dat er nog veel meer mensen rondlopen die niet leven maar overleven. Mensen die nog steeds worstelen met wat er in hun jeugd is gebeurd. Echtscheiding, mishandeling, seksueel misbruik, gebrek aan liefde en aandacht, pesten op school of werk, vroeg overleden vader, moeder, broer of zus, schuldgevoelens door een daad gedaan, minderwaardigheids-gevoelens door ooit een opmerking gekregen. Een vriend van me worstelt al bijna een leven lang met de boodschap van zijn vader die hij steeds weer te horen kreeg: jij deugt nergens voor. Psalm 144:12 zegt „12 Onze zonen zijn als jonge planten, in hun jeugd met liefde verzorgd, ”
Met liefde verzorgd. Hoe velen worstelen niet met dat gebrek aan liefde? Spreek daar eens openhartig over en laat weten wat het met je heeft gedaan. Met je doet. Hoe je worstelt en help elkaar daarin door te luisteren en met liefdevolle ogen naar je naaste te kijken. Jong en oud. Want je naaste kent geen leeftijdsgrens.
Vragen om over na te denken